ظرفیتهای خورشیدی و بادی ایران در مسیر توسعه پایدار
نویسنده :قدرت طاهری _ پژوهشگر اقتصاد انرژیهای تجدیدپذیر
ایران از نظر جغرافیایی و اقلیمی از ظرفیت مناسبی برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر برخوردار است. تنوع اقلیمی، گستردگی سرزمین و برخورداری بخش قابلتوجهی از کشور از تابش مناسب خورشیدی، در کنار وجود مناطق بادخیز، شرایطی فراهم کرده است که میتوان از آنها برای افزایش سهم انرژیهای پاک در سبد انرژی کشور استفاده کرد. در میان منابع تجدیدپذیر، انرژی خورشیدی و بادی به دلیل امکان توسعه در مقیاسهای مختلف و قابلیت استفاده در مناطق گوناگون، اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
ایران در بخشهایی از سال از تابش خورشیدی مطلوبی برخوردار است و مناطق مرکزی و جنوبی کشور، بهویژه نواحی خشک و کمتراکم، از ظرفیت مناسبی برای احداث نیروگاههای خورشیدی برخوردارند. بنابراین، توسعه نیروگاههای فتوولتائیک میتواند یکی از گزینههای مهم برای افزایش ظرفیت تولید برق باشد. با این حال، میزان تابش خورشیدی در مناطق مختلف یکسان نیست و تصمیمگیری درباره احداث نیروگاه باید بر اساس دادههای دقیق تابش، دما، گردوغبار، وضعیت زمین، دسترسی به شبکه و سایر عوامل فنی و اقتصادی انجام شود.
انرژی بادی نیز در ایران سابقهای طولانی دارد. بادگیرهای مناطق مرکزی و آسبادهای خراسان نمونههایی از بهرهگیری تاریخی ایرانیان از نیروی باد هستند. این تجربه تاریخی، البته با فناوری امروزی نیروگاههای بادی قابل مقایسه نیست، اما نشان میدهد که شناخت و استفاده از ظرفیت باد در سرزمین ایران سابقهای دیرینه دارد. در شرایط کنونی، مناطقی از شمالشرق، شمالغرب، شرق و برخی نواحی ساحلی کشور از پتانسیل مناسبی برای توسعه نیروگاههای بادی برخوردارند.
یکی از مزیتهای مهم انرژی خورشیدی و بادی، دسترسی به منابع اولیه تجدیدپذیر است. تابش خورشید و جریان باد برخلاف سوختهای فسیلی نیازمند استخراج و مصرف مستقیم سوخت نیستند. البته این ویژگی به معنای «رایگان بودن کامل» تولید برق نیست؛ زیرا احداث نیروگاه، خرید تجهیزات، اتصال به شبکه، تعمیر و نگهداری و تأمین زیرساختهای مورد نیاز، هزینههای قابلتوجهی دارد. مزیت اصلی این منابع را باید در تجدیدپذیر بودن سوخت اولیه، کاهش مصرف سوختهای فسیلی و کاهش انتشار آلایندهها جستوجو کرد.
گسترش نیروگاههای خورشیدی و بادی میتواند از چند جهت برای نظام برق ایران اهمیت داشته باشد. افزایش ظرفیت تولید، تنوعبخشی به منابع تولید برق و کاهش مصرف سوختهای فسیلی از جمله مهمترین آثار آن است. همچنین، احداث نیروگاههای تجدیدپذیر در مناطق نزدیک به مراکز مصرف، در صورت فراهم بودن ظرفیت شبکه، میتواند به کاهش بخشی از فشار واردشده بر شبکه برق کمک کند. در کنار آن، توسعه خطوط انتقال، سامانههای ذخیرهسازی و مدیریت هوشمند مصرف برای استفاده مؤثرتر از تولید متغیر خورشیدی و بادی ضروری است.
بدون دیدگاه