تغییرات اقلیمی، افزایش جمعیت، محدودیت منابع آب، افزایش هزینه نهاده‌های انرژی و ضرورت تأمین امنیت غذایی، نظام‌های کشاورزی را با چالش‌های فزاینده‌ای مواجه کرده است. در این شرایط، گذار به کشاورزی کم‌کربن، هوشمند، تاب‌آور و بهره‌ور، مستلزم استفاده از فناوری‌های نوین انرژی و مدیریت منابع است. انرژی خورشیدی، به دلیل قابلیت تولید در محل مصرف، مقیاس‌پذیری، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و امکان ترکیب با فعالیت‌های کشاورزی، یکی از گزینه‌های مهم برای تحقق این گذار به شمار می‌رود.
کاربرد انرژی خورشیدی در کشاورزی طیف گسترده‌ای از فعالیت‌ها، از جمله پمپاژ و آبیاری، تأمین برق گلخانه‌ها و دامداری‌ها، سرمایش و نگهداری محصولات، فرآوری محصولات، تأمین انرژی تجهیزات و ماشین‌آلات برقی و توسعه سامانه‌های کشاورزی هوشمند را دربرمی‌گیرد. در سال‌های اخیر، مفهوم ” کشاورزی خورشیدی ” یا ” آگروولتائیک ” نیز به‌عنوان رویکردی نوآورانه برای استفاده هم‌زمان از زمین جهت تولید محصولات کشاورزی و برق خورشیدی مورد توجه قرار گرفته است. شواهد پژوهشی نشان می‌دهد که آگروولتائیک در شرایط مناسب می‌تواند با کاهش تنش گرمایی و افزایش رطوبت خاک، به بهبود بهره‌وری مصرف آب و در برخی شرایط به حفظ یا افزایش عملکرد بعضی محصولات کمک کند.
بااین‌حال، این آثار عمومی و یکسان نیستند و به نوع محصول، اقلیم، شدت سایه‌اندازی، ارتفاع و آرایش پنل‌ها، مدیریت مزرعه و شرایط اقتصادی پروژه وابسته‌اند. در مقابل، هزینه سرمایه‌گذاری بالاتر، پیچیدگی طراحی، محدودیت‌های اتصال به شبکه، مسائل قانونی و نیاز به پذیرش کشاورزان از مهم‌ترین چالش‌های توسعه این فناوری هستند. بطور کلی انرژی خورشیدی می‌تواند از یک فناوری صرفاً تولیدکننده برق به یکی از عناصر کلیدی تحول کشاورزی تبدیل شود. تحقق این ظرفیت مستلزم توسعه مطالعات منطقه‌ای، مدل‌های مالی مناسب، آموزش و مشارکت کشاورزان، سیاست‌گذاری هماهنگ، توسعه زیرساخت‌های شبکه و اجرای پروژه‌های پایلوت متناسب با شرایط اقلیمی و کشاورزی هر منطقه است.
بدون دیدگاه